بررسی تاثیر کاهش نرخ ارز بر قیمت‌ گذاری خودروهای وارداتی

مجموعه :خودرو

قیمت‌ گذاری خودرو اگر چه طی ۶ سال فعالیت شورای رقابت بدون حاشیه و طبق سازوکاری مشخص صورت می‌ گرفت، اما حالا این سازوکار به معمایی در صنعت خودرو تبدیل شده است. از دو ماه پیش سازمان حمایت از مصرف‌ کنندگان و تولید‌کنندگان جایگزین شورای رقابت در قیمت‌ گذاری خودرو شد ه اما هنوز فرمول ثابتی از ساز و کار تعیین قیمت را اعلام نکرده اند در حال حاضر حواشی ها و این بین آنچه از حواشی و اظهارهای دست‌ اندرکاران صنعت خودرو خبر از آن می دهد که نرخ ارز تعیین‌ کننده اصلی قیمت ‌هاست و این نرخ تاثیر قابل‌ توجهی در قیمت‌ گذاری خودرو دارد. در این بین آنچه از حواشی و اظهار نظر دست‌ اندرکاران صنعت خودرو یا مسوولان صنعتی شنیده می‌ شود این است که نرخ ارز تعیین ‌کننده اصلی قیمت‌ هاست و این نرخ تاثیر قابل‌ توجهی در قیمت‌ گذاری خودرو دارد.
این روزها نرخ ارز در بازار از تب و تاب چند ماه گذشته خود فاصله گرفته و دیگر همانند تابستان نوسانات زیادی ندارد؛ اما سوالی که در این بین مطرح می شود این است که وابستگی خودروها به‌ خصوص محصولات پرتیراژ به نرخ ارز به چه میزان است و کاهش نرخ ارز چه تاثیری بر قیمت‌ گذاری خودرو ها دارد؟
از طرفى کاهش نرخ ارز در بازار آزاد تاثیر مثبتی بر نرخ خودروها در بازار آزاد دارد، زیرا قیمت خودروهای وارداتی و داخلی در بازار آزاد به طور روانی از نرخ ارز آزاد تاثیر می‌ پذیرد.حال سوال اینجاست که سازمان حمایت مصرف‌ کنندگان و تولید‌کنندگان که قرار است بر مبنای نرخ ارز و به تبع آن افزایش هزینه ‌های تولید‌کنندگان به قیمت ‌گذاری خودرو بپردازد، با نوسان نرخ ارز چه کار خواهد کرد. حال این سوال مطرح می‌ شود که قیمت‌ گذاری خودرو با توجه به نوسانات ارزی چگونه صورت می‌ گیرد؟
و سوال دیگر اینکه وابستگی خودروها به‌ خصوص محصولات پرتیراژ به نرخ ارز به چه میزان است که می‌ تواند به‌ عنوان مثال پژوی پارس اتوماتیک را از ۵۴ میلیون تومان به ۸۳ میلیون تومان برساند. در حال حاضر با توجه به روند نزولی نرخ ارز بسیاری از مردم انتظار کاهش قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی را دارند. این در شرایطی است که ظاهرا در چنین شرایطی افزایش قیمت خودرو برای مسوولان صنعتی کشور کمی سخت و دردسرساز به‌ نظر می‌ رسد. آنچه مشخص است برخی از صنایع وابستگی بالایی به مواد اولیه خارجی دارند و از این رو با افزایش نرخ ارز میزان افزایش هزینه‌ های عملیاتی آنها بیش از سایرین است. در این بین تولید وسایل حمل‌ و‌ نقل نیز در این دسته قرار می‌ گیرد.
در مقابل، صنایعی قرار دارند که کمترین میزان وابستگی به واردات مواد اولیه دارند و بنابراین میزان افزایش در هزینه‌ های عملیاتی آنها ناشی از افزایش نرخ ارز به ‌طور مستقیم کمتر از سایر صنایع است. طبق بررسی موسسه مطالعات و پژوهش‌ های بازرگانی علاوه بر محصولاتی که در مواد اولیه وابستگی ارزی دارند در مقابل صنایعی نیز هستند که میزان وابستگی آنها به تجهیزات وارداتی کمتر از سایر صنایع است و از این رو آنها با افزایش نرخ ارز کمتر از سایر صنایع افزایش می‌ یابد که تولید وسایل نقلیه موتوری و تریلر و نیم تریلرو تولید سایر وسایل حمل‌ و‌ نقل در این دسته می‌ گنجد.این مرکز پژوهش‌ همچنین در بررسی خود تاکید دارد که مدل‌ سازی‌ های اقتصادسنجی نشان می‌ دهد به ترتیب صنایع «تولید سایر وسایل حمل‌و‌نقل» و «تولید وسایل نقلیه موتوری و تریلر و نیم تریلر»، به ازای یک درصد افزایش نرخ ارز بیشترین افزایش قیمت را در محصولات خواهند داشت. به این ترتیب با توجه به گزارش این مرکز این طور می‌ توان استنباط کرد که قیمت خودرو تاثیرپذیری زیادی از نرخ ارز دارد، حال آنکه این تاثیرپذیری در وجوهی نیز به سود خودروساز است. در این زمینه موسسه مطالعات و پژوهش‌ های بازرگانی در گزارش خود تاکید کرده که تولید وسایل حمل‌ و نقل و تولید وسایل نقلیه موتوری و تریلر و نیم‌ تریلر با افزایش سود (ناشی از افزایش صادرات، قیمت محصولات مشابه خارجی و حمایت‌ های تعرفه ‌ای) مواجه خواهند شد. به این ترتیب افزایش نرخ ارز اگر چه هزینه تولید را برای خودروساز صعودی می‌ کند، اما در عوض می‌ تواند سودی نیز برای این صنعت دربرداشته باشد.

مردم نیز انتظار دارند با روند نزولی که نرخ ارز در آن قرار دارد قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی نیز کاهش یابد بنابراین افزایش قیمت خودرو می تواند برای مسوولان صنعتی کشور کمی سخت و دردسرساز شود. آنچه مشخص است برخی از صنایع وابستگی بالایی به مواد اولیه خارجی دارند و از این رو با افزایش نرخ ارز میزان افزایش هزینه‌ های عملیاتی آنها بیش از سایرین است. در این بین تولید وسایل حمل ‌و ‌نقل نیز در این دسته قرار می‌ گیرد.


کلیک کنید


ناهماهنگی نرخ ارز و قیمت خودرو

چرا قیمت کالاها در بازار که پیش از این از افزایش نرخ ارز تبعیت می‌ کرد و روند افزایشی به خود گرفته بود، با کاهش آن هماهنگ نمی‌ شود و در بازار روند کاهشی به خود نمی‌ گیرند؟
در این ارتباط کارشناسان اقتصادی معتقدند آنچه سبب می‌ شود قیمت کالاها در بازار از کاهش نرخ ارز تبعیت نکند را باید در انتظارات تورمی موجود در جامعه جست‌ و جو کرد. در کنار این مساله باید دو شاخص چسبندگی قیمت‌ ها و اثرگذاری شرایط روانی در ایجاد تورم را هم مورد توجه قرار داد. در ارتباط با قیمت‌ گذاری خودرو ها مساله تا حدودی متفاوت است. خودرو به‌ عنوان یک کالا نتوانست از نردبان نرخ ارز بالا برود. دلیل این مساله تعیین دستوری قیمت از سوی مراجع مرتبط است. حال با توجه به کاهش نرخ ارز، این سوال در سطح جامعه مطرح می‌ شود که کالایی مانند خودرو که در زمان افزایش نرخ ارز، به هر دلیل از قافله افزایش قیمت جامانده هم اکنون که ارز روند نزولی به خود گرفته، باز هم دست‌ اندرکاران زنجیره خودروسازی همان سناریوی افزایش قیمتی را دنبال می‌ کنند که در زمان افزایش لجام گسیخته نرخ ارز، دنبال می‌ کردند و چرا سناریوی افزایش قیمت محصولات خود را با توجه به روند کاهشی نرخ ارز در بازار، اصلاح نمی‌ کنند؟

قیمت‌ گذاری خودرو

در پاسخ به این مساله، کارشناسان بر این نکته تاکید می‌ کنند که کاهش نرخ ارز در بازار آزاد اتفاق افتاده است. این در شرایطی است که زنجیره خودروسازی براساس دستور العمل‌ های موجود باید ارز مورد نیاز خود را از طریق ساز و کارهای تدوین شده بانک مرکزی مانند سامانه نیما تامین کند. براساس دستورالعمل اعلامی از سوی دولت، مواد اولیه و همچنین قطعات مورد نیاز زنجیره خودروسازی کشور در اولویت دوم قرار گرفته ‌اند و ارز مورد نیاز فعالان این حوزه از طریق سامانه نیما و با نرخ ۸ هزار و ۸۰۰ تومان تامین می‌ شود.در حالی این نرخ برای دلار نیمایی تعیین شده است که تا کنون شاهد کاهش آن، با توجه به کاهش نرخ ارز در بازار آزاد، نبوده‌ ایم.
در کنار این مساله باید توجه کرد که نرخ ارز برای زنجیره خودروسازی از رقم ۳ هزار و ۸۰۰ تومان در سال گذشته به ۸ هزار و ۸۰۰ تومان طی ۹ ماه ابتدایی سال‌ جاری رسیده است. این میزان تغییر گویای رشد ۳/ ۲ برابری نرخ ارز برای زنجیره خودروسازی است، بنابراین طبیعی است که دست‌ اندرکاران خودروسازی همچنان به‌ دنبال افزایش قیمت و قیمت‌ گذاری خودرو ها به روشی جدید باشند.

مکانیزم اثرگذاری نرخ ارز بر صنایع

برخلاف تصور عامه، زنجیره خودروسازی برای تولید محصولات خود، حتی محصولات پرتیراژ، نیاز به واردات قطعات دارند و این محصولات به‌ صورت ۱۰۰ درصد داخلی‌ سازی نشده‌ اند. البته باید به این نکته هم توجه کرد که هیچ‌ یک از بنگاه‌ های تولید خودرو در سطح بین ‌المللی برای تولید محصولات خود نمی‌ توانند تمام قطعات مورد نیاز خود را به‌ طور مستقل تامین کنند. نگاهی به آمار داخلی ‌سازی محصولات گویای این نکته است که در محصولاتی مانند پژو ۴۰۵ و پراید، به‌ عنوان دو محصول پرتیراژ، به ترتیب ۹۳ و ۸۷ درصد داخلی‌ سازی اتفاق افتاده است. بنابراین شاهد هستیم که همچنان محصولات پر تیراژ داخلی ارزبری دارند و هیچ خودرویی در خطوط تولید خودروسازان بی‌ نیاز از قطعات وارداتی نیست.
همچنین افزایش نرخ ارز از طریق افزایش هزینه تامین تجهیزات و ماشین ‌آلات مورد استفاده در صنایع، بر بنگاه ‌ها اثر می‌ گذارد. با توجه به اینکه در حال‌ حاضر صنعت خودروی کشور با تحریم ‌ها روبه‌رو است و از طرف دیگر با توجه به میزان سرمایه‌ گذاری‌ های صورت‌ گرفته در گذشته، به ‌نظر می‌ رسد که صنعت خودرو در شرایط فعلی به‌ دنبال افزایش سرمایه‌ گذاری و خرید تجهیزات و ماشین ‌آلات جدید نباشد. بنابراین تاثیر نرخ ارز روی خرید ماشین‌ آلات و تجهیزات جدید، اثر ملموسی در این شرایط روی وضعیت شرکت‌ های خودروساز نخواهد داشت. سومین اثری که نرخ ارز روی صنایع به‌ جای می‌ گذارد، تاثیری است که روی قیمت فروش دارد.البته این اثر لزوما به معنای افزایش هزینه‌ ها نیست زیرا افزایش قیمت می‌ تواند همراه با کشش تقاضای بازار، هزینه تولید، افزایش قیمت محصولات رقیب و مواردی از این دست باشد.خودروسازان و قطعه‌ سازان با قیمت‌ های فعلی با زیان به فعالیت خود ادامه می‌ دهند، بنابراین یا باید نرخ ارز در بازار ثانویه و همچنین قیمت مواد اولیه به نرخ‌ های سال گذشته بازگردد یا دولت اجازه افزایش قیمت و قیمت‌ گذاری خودرو ها در کارخانه ‌های سازنده متناسب با افزایش هزینه‌ های تولید در چند ماه اخیر را بدهد.
بی‌ تردید بخش قابل ‌توجهی از ضرر ۵/ ۵ هزار میلیارد تومانی خودروسازان از ناحیه نوسانات نرخ ارز در ۶ ماه ابتدایی سال‌ جاری و تاثیر منفی این نوسانات روی خطوط تولید خودروسازان به‌ وجود آمده است.البته خودروسازان از یک طرف به ‌دلیل بهره‌ مندی از بازار انحصاری و از طرف دیگر به‌ دلیل سیاست ممنوعیت واردات به‌ دلیل مدیریت منابع ارزی این امکان را در اختیار داشتند که محصولات خود را به‌ راحتی بفروشند، بنابراین در اینجا افزایش نرخ ارز تا حدودی به سود خودروسازان شده است. با این حال چنانچه خودروسازان از بازارهای صادراتی برخوردار بودند و توان تولید محصولاتی با استانداردهای جهانی داشتند این امکان وجود داشت تا خود را از زیر بار این ضررها تا حدودی رها کنند؛ زیرا از رهگذر نوسانات نرخ ارز و قرار گرفتن آن در مدار صعودی، شرکت‌ های خودروساز می‌ توانستند از ناحیه صادرات درآمد بیشتری کسب کنند. این درآمد صادراتی می‌ توانست ضررهای آنان را پوشش دهد. حال آنکه در حال‌ حاضر این شرکت‌ ها به‌ دلیل تولید محصولات خود روی پلت‌ فرم‌ های قدیمی و همچنین کیفیت پایین محصولات تولیدی هیچ شانسی برای صادرات محصولات خود ندارند.

دیجیاتو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدید ترین مطالب خودرو

بیشتر بخوانید

شانس شما در خودرو

بیشتر بخوانید
جدیدترین مطالب
پربیننده هفته
پربیننده ماه
  • فال حافظ
  • لینک دوستان
  • فقط بخند
  • عاشقانه

دنیای فناوری

سینما و تلوزیون